Waarom een praatplaat?

Waarom een praatplaat?

De praatplaat voor overzicht en structuur.

Een praatplaat is een visueel overzicht van een verhaal, samengevat op een enkele pagina. In zo’n overzichtsbeeld kunnen de verbanden tussen de afzonderlijke onderdelen van het verhaal in een oogopslag duidelijk gemaakt worden. De beelden kunnen een enorme hoeveelheid aan informatie overbrengen. Niet voor niets geldt het gezegde: “Een beeld zegt meer dan duizend woorden”. Bekijk het voorbeeld hieronder maar.

Welke zetten zijn beschikbaar voor de witte loper?

Optie B: een visuele beschrijving van dezelfde schaakstelling.

Zowel optie A als B beschrijven dezelfde stelling. Tenzij je een schaakmeester bent zul je waarschijnlijk optie B een stuk duidelijker vinden. Voila, visuele communicatie werkt!

De praatplaat om te concretiseren.

In de praatplaat kunnen abstracte concepten concreet gemaakt worden door ze met de juiste beelden te verduidelijken. Containerbegrippen die voor iedereen een andere betekenis hebben worden geconcretiseerd zodat iedereen hetzelfde beeld voor ogen heeft en dezelfde taal gaat spreken. Anders dan alle elementen als losse tekeningen op het papier te zetten zit de kracht van de praatplaat juist in het tonen van de verbinding tussen de afzonderlijke delen van  het geheel. Dit doen we met een stukje storytelling. Het is de verhaallijn die door de tekening loopt en jou als spreker ook in staat stelt het verhaal makkelijker te delen. De tekeningen van de praatplaat zijn zodoende een kapstok om de inhoud aan op te hangen om zodoende dit verhaal op een gestructureerde manier over te brengen.

De verhaallijn in combinatie met concrete beelden zorgen ervoor dat de inhoud van je verhaal ook veel beter resoneert en makkelijker blijft “plakken” bij het publiek. Of anders gezegd: sneller wordt begrepen waar het over gaat en het publiek dat verhaal zelf ook gemakkelijker kan navertellen.

De praatplaat om krachtig te presenteren.

De praatplaat is een waardevol hulpmiddel om mee te presenteren. Plaatjes zijn aantrekkelijker om naar te kijken dan grote lappen tekst. Ontzettend handig om altijd een samenvatting beschikbaar te hebben die op een poster aan de muur past, of op een enkele slide in een powerpoint kan worden getoond. Deze hoge informatiedichtheid is de kracht maar kan tegelijk ook het nadeel zijn van een praatplaat. Zonder goede begeleiding kan een kijker bedolven worden onder al die informatie of niet weten waar te beginnen. Daarom zijn we bedachtzaam op de manier waarop de praatplaat straks ingezet wordt. Wordt de praatplaat altijd gebruikt met iemand die een mondelinge toelichting geeft, bijvoorbeeld in een powerpoint presentatie? Of moet de plaat het verhaal volledig zelfstandig uitleggen, zoals de “klassieke” poster aan de muur? Er zijn verschillende mogelijkheden om de leesbaarheid van de praatplaat zo goed mogelijk op jouw specifieke publiek te laten aansluiten. 

Om de leesbaarheid van een praatplaat te vergroten knippen we de praatplaat daarom vaak op in losse delen zodat deze stapsgewijs kan worden toegelicht. Dit werkt goed voor digitale presentaties.

Stap 3

Klikplaat.

Een andere mogelijkheid is om de praatplaat om te zetten naar een interactieve website, oftewel een klikplaat. Met een klikplaat is de praatplaat online altijd toegankelijk, eventueel afgeschermd met een wachtwoord voor een select publiek. De interactieve praatplaat kan gemakkelijk in de eigen website van je organisatie worden geïntegreerd. En doordat je kunt inzoomen op alle afzonderlijke onderdelen van de plaat zorgen we ervoor dat we het publiek op de juiste manier door de praatplaat heen leiden. Bovendien kan een praatplaat via een klikplaat verrijkt worden met verdiepende informatie zoals afbeeldingen, video’s of tekeningen. Met links naar andere pagina’s kunnen we met een interactieve praatplaat een verhaal tot in de puntjes toelichten.

Klik op de dots om per thema in te zoomen in de praatplaat.

Animatie.

Soms blijkt dat het verhaal eigenlijk het beste met een volledig toelichtende video uitgelegd kan worden. We kunnen de praatplaat dan omzetten naar een uitleg animatie. Voiceover en beeld vullen elkaar daarin aan en met een video heb je een breed bereik. Ook kan een video op je website altijd en voor iedereen beschikbaar gemaakt worden voor een zo groot mogelijk publiek.

Gelaagdheid in de praatplaat.

Een goede praatplaat is gelaagd en geeft allereerst het overzicht op de grote lijnen om daarna te verdiepen met verdere details van het verhaal. Ons motto: Als het niet lukt een verhaal bondig uit te leggen is het verhaal te ingewikkeld. Daarom vereenvoudigen we in eerste instantie de complexiteit om vanuit daar een diepere toelichting te geven.

Om die gelaagdheid aan te brengen gebruiken we de 3-30-300 regel. Een goede stok achter de deur om ervoor te zorgen dat de informatie goed wordt verspreid binnen de tekening. Het komt erop neer dat we de gelaagdheid in de tekening verdelen over drie categorieën. 

3 Seconden

In de eerste 3 seconden, oftewel de eerste oogopslag willen we het hoofdthema van de plaat communiceren. Dit is het moment waarop de lezer bepaald of de praatplaat interessant genoeg is om verder te lezen. Hoe zou je het onderwerp in een enkele zin uitleggen? En hoe zou je het verhaal aan een kind of iemand op een verjaardag uitleggen? Dit zijn enkele van de vragen die we stellen om ervoor te zorgen dat we de zaken in de opzet niet te complex maken.

30 Seconden

De volgende laag is de 30 seconden laag. Hierin scant de lezer de plaat op de sub-thema’s. Vergelijk het met het scannen van de hoofdstukken in de inhoudsopgave van een boek voordat je met lezen begint. Voordeel van de praatplaat is dat we in de tekening direct de verbanden tussen deze thema’s visueel kunnen verduidelijken. Door het gebruik van een beeldspraak proberen we het verband van de losse onderdelen in het geheel duidelijk te maken. Waar het kan, gebruiken we hiervoor graag een metafoor of analogie.

Beeldspraak in de praatplaat.

De analogie in een praatplaat is een stuk storytelling waarmee we het verhaal op de belevingswereld van de kijker laten aansluiten. Enerzijds zorgt dit ervoor dat jij als spreker een mooie leidraad en houvast hebt om het verhaal mee te delen. Voor het publiek van de praatplaat maakt het de tekening een stuk aantrekkelijker om naar te kijken. Bovendien blijven verhalen met een sterke beeldspraak beter beklijven en biedt het de luisteraar de handvatten om het verhaal later zelf te delen. 

Praatplaat Bewegin met de verbinding van het bos als beeldspraak

300 Seconden

Als de kijker het onderwerp en de sub-thema’s tot zich heeft genomen, kunnen we verder de diepte in. In deze laatste laag, de 300 seconden laag, stoppen we de gedetailleerde informatie. Doordat een tekening zo’n hoge hoeveelheid aan informatie kan bevatten kunnen we van de praatplaat een echte “zoekplaat” maken waar altijd weer een verdere gelaagdheid aan informatie is te vinden, elke keer dat je opnieuw naar de praatplaat kijkt. We houden ervan om in deze laag wat “easter eggs” te verstoppen. Kleine grapjes of kennis voor ingewijden die pas opvallen wanneer je nog eens goed naar de details van de plaat kijkt.

Het belang van het Proces.

Het resultaat, de praatplaat, is dus een handig hulpmiddel waarmee je zowel de grote lijnen als de details met behulp van een goede verhaallijn kan toelichten. En dat in het compacte formaat van een enkel beeld!

Maar niet alleen de praatplaat als eindresultaat, ook het proces van het maken ervan blijkt waardevol. Door tijdens het maakproces de juiste vragen te stellen over welke elementen het verhaal maken, wat de samenhang tussen die elementen is, en hoe de verhaallijn alles met elkaar verbindt, ga je het thema vanuit een ander perspectief beleven.

Door uitgedaagd te worden om met je team nog een keer goed na te denken over wat belangrijk is, en wat meer naar de achtergrond kan. Wat nou eigenlijk de kern van je boodschap is en aan wie en hoe je dat het beste kunt overbrengen, wordt het verhaal voor jezelf vaak ook opeens een stuk duidelijker. Zo schept het proces verheldering in zaken die aanvankelijk complex waren.

Benieuwd hoe het proces van het maken van een praatplaat eruitziet? Klik hier.

Praatplaat voorbeelden

Wil je meer voorbeelden zien? Zie hier de resultaten van eerdere samenwerkingen.